Jeśli pracujesz w sektorze ubezpieczeniowym, te zmiany dotyczą również Ciebie – niezależnie od tego, czy reprezentujesz towarzystwo ubezpieczeniowe, multiagencję czy kancelarię brokerską. 26 czerwca 2026 r. Komisja Nadzoru Finansowego przyjęła Uchwałę nr 190/2026 zawierającą 30 rekomendacji dotyczących dystrybucji ubezpieczeń. Zastępują one dotychczasowe wytyczne z 2014 r. Uchwała weszła w życie 30 czerwca 2026 r., a termin na dostosowanie się do większości nowych wymagań upływa 1 lipca 2027 r. Wyjątek stanowi jedna z rekomendacji objęta dłuższym okresem dostosowawczym – wrócimy do niej w dalszej części artykułu.
Rekomendacje obejmują praktycznie każdy etap procesu dystrybucji: od konstrukcji produktu, przez nadzór nad siecią agentów i brokerów, aż po monitorowanie całości przez zarząd i radę nadzorczą. Poniżej krótki przegląd tego, co faktycznie się zmienia.
Kogo dotyczą nowe rekomendacje?
Uchwała obejmuje krajowe zakłady ubezpieczeń, główne oddziały zagranicznych zakładów ubezpieczeń, a w zakresie rekomendacji 4–28 także zakłady z UE i EFTA działające w Polsce. W praktyce dotyka też całej sieci dystrybucji: agentów (w tym multiagencji), OFWCA i brokerów, ponieważ część rekomendacji nakłada na zakłady obowiązek weryfikowania i dokumentowania sposobu działania partnerów dystrybucyjnych. Podstawą prawną wydania rekomendacji jest ustawa o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej z 2015 r., a ich treść odnosi się przede wszystkim do ustawy o dystrybucji ubezpieczeń z 2017 r., wdrażającej unijną dyrektywę IDD.
Co konkretnie się zmienia?
Najważniejsze zmiany wynikające z rekomendacji można ująć w sześciu obszarach. Pierwszy to nadzór zarządu i rady nadzorczej. Organy te mają otrzymywać regularne informacje zarządcze o tym, jak wygląda dystrybucja w firmie, oraz raz w roku oceniać, czy przyjęte zasady faktycznie działają.
Drugi obszar to organizacja pracy samej dystrybucji: kompetencje i weryfikacja pracowników, a przede wszystkim system wynagrodzeń, który nie może zachęcać do sprzedaży niezgodnej z najlepiej pojętym interesem klienta. Premie muszą uwzględniać realne kryteria jakościowe, a nie wyłącznie ilościowe.
Trzeci, najbardziej wymagający operacyjnie, dotyczy konstrukcji produktu i jego wartości dla klienta. KNF wprowadza konkretny próg: wartość obecna oczekiwanych kosztów odszkodowań i świadczeń musi wynosić co najmniej 30% wartości obecnej składek brutto (20% dla najtańszych polis – ze składką do 2,5 EUR miesięcznie lub 30 EUR rocznie). Dla części oszczędnościowej ubezpieczeń na życie i dożycie oraz ubezpieczeń na dożycie maksymalny wpływ kosztów na stopę zwrotu to 2,65% rocznie (powiększone o koszt opcji i gwarancji finansowych, jeśli został wyceniony). Te wyliczenia należy przeprowadzać co najmniej raz w roku i odpowiednio je dokumentować. Warto dodać, że próg 30% do niedawna funkcjonował głównie w bancassurance i ubezpieczeniach typu Credit Protection Insurance. Teraz KNF rozszerza go na pozostałe kanały i niemal wszystkie produkty obu działów – z wyłączeniami wskazanymi w uchwale (m.in. duże ryzyka, ubezpieczenia rentowe, gwarancje ubezpieczeniowe, IKE/IKZE, PPE, PPK oraz UFK objęte interwencją produktową).
Czwarty obszar obejmuje obowiązki wobec klienta: solidną, udokumentowaną analizę potrzeb klienta, jasną informację o wyłączeniach odpowiedzialności oraz zapewnienie, że produkt jest oferowany klientom należącym do właściwego rynku docelowego.
Piąty dotyczy nadzoru nad siecią sprzedaży: zgodności danych agentów z rejestrem KNF, KRS i CEIDG, weryfikacji ich szkoleń, a u multiagentów także ubezpieczenia OC, a także udokumentowanej współpracy z brokerami. Rekomendacje przewidują również zakaz organizowania konkursów sprzedażowych dla brokerów; konkursy dla agentów pozostają dopuszczalne, ale muszą mieć ustalone zasady i kryteria jakościowe.
Szósty obejmuje konflikty interesów i kontrolę wewnętrzną: prowadzenie rejestru konfliktów interesów, cykliczną ocenę jakości dystrybucji przez audyt wewnętrzny i compliance (z częstotliwością zależną od poziomu ryzyka) oraz powiązanie tej oceny z analizą skarg klientów.
Do kiedy trzeba się dostosować?
Zakłady ubezpieczeń powinny dostosować swoją działalność do wszystkich 30 rekomendacji. Co do zasady, mają na to czas do 1 lipca 2027 r. Wyjątek stanowi rekomendacja 7.9 w zakresie części oszczędnościowej produktu, którą należy wdrożyć do 1 lipca 2028 r. Do 15 lipca 2027 r. zakłady, które nie zastosują którejś rekomendacji w pełni, muszą poinformować KNF, w jaki sposób zamierzają osiągnąć jej cel. To standardowa w nadzorze zasada „zastosuj lub wyjaśnij”, ale z istotnym zastrzeżeniem: takie wyjaśnienia trafiają na stronę KNF i są publicznie dostępne. Decyzja o niewdrożeniu rekomendacji staje się więc widoczna nie tylko dla nadzorcy, lecz także dla całego rynku.
Do momentu wdrożenia nadal obowiązują Wytyczne z 2014 r., więc nikt nie pozostaje bez zasad w okresie przejściowym.
Co warto sprawdzić już teraz w systemach i procesach?
Do 1 lipca 2027 r. pozostało mniej niż rok. To, czy czasu jest wystarczająco dużo, zależy przede wszystkim od tego, jak dziś dokumentowane są procesy w firmie. Ocenę zgodności prawnej zostawiamy prawnikom i zespołom compliance. My przyglądamy się temu zagadnieniu z perspektywy systemowej: czy wykorzystywane obecnie narzędzia pozwalają sprawnie realizować i dokumentować wymagania określone w uchwale?
Aby to ocenić, warto zacząć od kilku konkretnych pytań:
- Czy przebieg i wyniki analizy potrzeb klienta są dokumentowane w systemie tak, aby można je było szybko przedstawić podczas kontroli, czy dokumentacja nadal pozostaje rozproszona w wiadomościach e-mail i skanach?
- Czy dane agentów są na bieżąco i automatycznie porównywane na podstawie informacji dostępnych w rejestrach KNF, KRS i CEIDG, czy ich sprawdzanie nadal odbywa się okresowo i ręcznie?
- Czy obliczenia służące weryfikacji progów 30% i 20% oraz limitu 2,65% są zautomatyzowane, czy nadal wykonuje je ręcznie jedna osoba w zespole, korzystając z arkuszy kalkulacyjnych? Czy firma prowadzi jeden spójny rejestr konfliktów interesów, czy informacje na ich temat pozostają rozproszone w różnych plikach i notatkach? Czy system łączy analizę skarg klientów z oceną jakości dystrybucji, czy są to dwa całkowicie odrębne procesy?
Jeśli na większość pytań odpowiedź brzmi „jeszcze nie” albo „robimy to ręcznie”, to wyraźny sygnał, że warto już teraz przyjrzeć się systemom i procesom. Pozwoli to uniknąć spiętrzenia prac w ostatnich miesiącach przed 1 lipca 2027 r.
Tekst ma charakter informacyjny. Przed wykorzystaniem zawartych w nim informacji w dokumentacji wewnętrznej warto zweryfikować wskazane wartości, terminy i zakres rekomendacji na podstawie pełnego tekstu Uchwały nr 190/2026 KNF, a sposób ich interpretacji skonsultować z działem prawnym lub zespołem compliance.
Jesteśmy zespołem specjalistów pracujących głównie przy projektach dla sektora finansowego. Na blogu dzielimy się wiedzą z realizowanych projektów: omawiamy technologie, analizujemy podejścia do wdrożeń i pokazujemy, co sprawdza się w praktyce. Tworzymy materiały, które pomagają lepiej rozumieć IT i podejmować świadome decyzje, zarówno po stronie biznesu, jak i zespołów technologicznych.
